Oplaadbare batterijen – soorten en kenmerken onderscheiden
Momenteel zijn er veel soorten batterijen te koop. Binnen de categorieën oplaadbaar en niet-oplaadbaar bestaan ook verschillende soorten. Deze pagina probeert de meest belangrijke verschillen duidelijk te maken.
Batterijen bestel je handig online met de de Battery-Finder van Conrad.nl. Bij Conrad.nl kun je batterijen zoeken op toepassingsgebied (foto’s, video), grootte (lady, potlood AAA, penlite AA, baby C, mono D, 9V blok, platte batterij, knoopcel, foto), typenummer of technische kenmerken (spanning in volt, elektro-chemisch systeem zoals lithium, capaciteit). Of bestel je oplaadbare batterijen bij Bol.com.
Tabel
Kort samengevat staat hieronder een tabel waaruit kan worden afgelezen hoe lang een bepaalde batterij mee gaat.
| Type | NiCd | NiMH | lithium | lithium-ion | alkaline |
|---|---|---|---|---|---|
| Oplaadbaar? | ja | ja | nee | ja | nee |
| Gebruikstijd* | 0.5 uur | 1.5 uur | 2 uur | ? | 0.4 uur |
| Capaciteit (mAh) |
600 | 1400-2100 | 2100 | ? | 2800 |
| Bewaartijd | 1 maand | 1 maand | 7-10 jaar | 1 jaar | 2-3 jaar |
| *Schatting gebaseerd op 1A stroomverbruik (1000mA). | |||||
Hieronder worden de termen gebruikstijd, capaciteit, bewaartijd en type uitgelegd. Oplaadbaar lijkt me duidelijk genoeg zonder uitleg. De volgorde is zo gekozen dat het verhaal begrijpelijk over komt.
Gebruikstijd en capaciteit
Met gebruikstijd doel ik op de tijd waarmee een apparaat, gevoed door de batterijen, normaal gebruikt kan worden. Deze tijd is afhankelijk van het stroomverbruik van het apparaat in mA (1000 milli-ampere). De tabel is afkomstig van een pagina gericht op een specifieke digitale camera met een stroomverbruik van 1000mA. De NiCd met een capaciteit van 600mAh kan de digitale camera dus iets langer dan een half uur draaiende houden (600/1000). De NiMH houdt dat gemiddeld 1.5 uur vol (1500/1000) en de lithium ongeveer 2 uur (2100/1000). Bij de alkaline gaat de formule niet op en daalt de gebruikstijd naar 0.4 uur, terwijl de verwachting op 3 uur ligt. Dit heeft te maken met de manier waarop de batterij gemaakt is. Voor apparaten die veel stroom trekken zijn alkaline-batterijen niet geschikt (technisch: de interne weerstand is te hoog).
Tip: bij felle kou presteren alle batterijen en accu’s minder. Het is dan handig is om bijvoorbeeld camera’s en mobieltjes op het lichaam te dragen.
Bewaartijd
NiCd’s en NiMH’s kunnen ongeveer een maand opgeladen bewaard worden, waarna het verlies aan capaciteit te hoog is (lekstroom). De NiCd’s verliezen per dag zo’n 1% aan capaciteit (als ze niet gebruikt worden dus) en de NiMH’s zelfs 3%-10%. Dit is belangrijk om te weten als een apparaat niet frequent gebruikt wordt. De digitale camera bijvoorbeeld alleen met feestdagen gebruiken kan op deze manier op een teleurstelling uitlopen. Derhalve wordt een reserve-set lithium-batterijen geadviseerd in dergelijke gevallen.
Type
De oplaadbare batterijen zijn onderverdeeld in de typen NiCd (nickel cadmium) en NiMH (nickel metal hydride). NiMH batterijen zijn technisch geavanceerder, maar belangrijker is dat zij een hogere capaciteit hebben dan NiCd’s (factor 1,25 à 1,5), waardoor ze een apparaat langer draaiende kunnen houden. Ook wordt in de Ni-MH’s de giftige stof cadmium niet meer gebruikt. De NiMH’s leveren een constantere stroom. Beide batterijen mogen niet overladen worden (dan gaan ze kapot, na het laden mogen de batterijen niet te warm zijn), al zijn NiMH’s daar gevoeliger voor. NiMH’s mogen niet zonder meer in dezelfde oplader als NiCd’s worden opgeladen, daar de oplader dan niet weet wanneer het laadproces moet stoppen (en de batterij dus overladen wordt en defect raakt). NiCd-batterijen zijn iets zwaarder (gewicht) dan NiMH-batterijen.
Lithium-ion en Zinc-air
Momenteel is de lithium-ion de beste batterij om aan te schaffen voor gebruik in mobiele telefoons, digitale camera’s en dergelijke. Per maand verliest de batterij (zonder gebruik) minder dan 10% van de capaciteit aan lekstroom. De batterij beschadigt niet door eerder opladen, het apparaat waarin de batterij gebruikt wordt kan namelijk eenvoudig de huidige capaciteit opvragen (dit wordt door apparaten ook gebruikt om de resterende tijd weer te geven). De batterij is lichter dan NiMH’s (50%) en kleiner van omvang (40%).
In de nabije toekomst wordt het type Zinc-air verwacht (niet in de tabel opgenomen). Deze batterij is nog lichter (gewicht) en laadt sneller op. Zinc-air haalt voor de interne chemische reactie benodigde stoffen direct uit de lucht.
Batterijen bestellen
Literatuur
- De tabel is afkomstig van http://www.andybaird.com/qt200/batteries.html maar is ingekort door niet-relevante details weg te laten.
- Meer informatie over batterijen in het algemeen is te vinden op de Batterij Startpagina.
- Meer informatie over NiCd-batterijen is te vinden op http://www.repairfaq.org/ELE/F_NiCd_Battery.html.
- Meer informatie over NiMH-batterijen is te vinden op http://www.millican.info/revobats.htm en in het PDF-bestand van Duracell op http://www.duracell.com/OEM/Pdf/others/TECHBULL.pdf.
- Op de site howstuffworks.com staat een Engelstalig artikel over de werking van batterijen, ‘How batteries work‘.
Disclaimer
Daar batterijen steeds belangrijker worden (digitale camera’s, PDA’s, discmans) heb ik geprobeerd meer informatie te vinden over de verschillende soorten batterijen en deze kort weer te geven. Daarbij moet ik aantekenen dat ik geen expert ben op dit gebied. De informatie op deze pagina is naar mijn idee correct, maar ik kan niet verantwoordelijk gehouden worden voor fouten. De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van deze informatie.
Mocht u op- of aanmerkingen hebben over de bovenstaande tekst, dan kunt u deze richten aan Patrick. Middels deze weg heeft Marc Goethals een bijdrage geleverd op technische details.
